Lưu Bình Dương Lễ, Video & dialogue français
Diễn viên: Huỳnh Công Hiển (Dương Lễ), Huỳnh Bạch Tuyết (Châu Long), Lê Văn Ngàn (Lưu Bình)
 |
| Lưu Bình Dương Lễ |
Châu Long (nói): Anh à, có chuyện gì mà có vẻ lo lắng quá vậy?
Dương Lễ (nói): Anh đang nghĩ tới người em kết nghĩa của anh.
Châu Long (nói): Anh có người em kết nghĩa? Là ai vậy anh?
Dương Lễ (nói): Là Lưu Bình, chút nữa đây nó sẽ đến thăm anh.
Châu Long (nói): Lưu Bình? Lưu Bình là ai?
Dương Lễ (ca điệu Khốc-hoàng-thiên): Lưu Bình với anh thuở ... … xưa … ở cùng chung một xứ, cùng dồi trao kinh sử. và cùng kết nghĩa đệ huynh, xem nhau như thâm tình. Xưa kia anh nghèo nàn xác xơ, sống một đời bơ vơ. Tuy nghèo nhưng anh vẫn lo ăn học, còn Lưu Bình thì rộng rãi bao dung. Thấy anh đang gặp cảnh khốn cùng, mới cho anh về nhà náo nương. Để cho anh rảnh việc học hành, để bây giờ nên danh
Châu Long (ca): Vậy mà bấy lâu nay em nào đâu hay biết, anh có người đệ huynh thân thiết. Anh có ngày đỗ đạt hiển vinh, là nhờ ơn của Lưu Bình. Nay gặp lại người bạn tâm giao, thật vui mừng biết bao. Cớ sao anh ra chiều nghĩ ngợi, hay có gì trắc ẩn trong tâm?
Dương Lễ (ca): Anh đang lo thế sự thăng trầm, lo cho chuyện đời dở dang. Lưu Bình xưa kia cuộc sống đàng hoàng, nay phải sống một đời lang thang./.
Châu Long (nói): Sao? Lưu Bình sống một đời lang thang à?
Dương Lễ (nói): Phải. Gần đây vì quá tin bạn bè nên Lưu Bình phải bán nhà bán cửa, tài sản tiêu tan, bây giờ không một chỗ nương thân, hiện đang lang thang nơi đầu đường xó chợ. Tối ngày chỉ biết uống rượu để quên sầu. Anh hổng lo sao được.
Châu Long (nói): Em nghĩ mình rước Lưu Bình về đây luôn thì có gì đâu mà lo?
Dương Lễ (nói): Em có ý tốt như vậy anh rất mừng. Rước Lưu Bình về đây luôn thì đâu có khó, nhưng vì Lưu Bình cứ quen thói say sưa, rượu chè bê bết, làm sao mới giữ tình bạn lâu dài, đó mới là . . .
Lưu Bình (cất tiếng ngâm từ xa):
Rượu đâu
có sẵn một bầu,
Say sưa như chiếc thuyền câu bềnh
bồng.
Ở đời có cũng
như không,
Sớm còn tối mất
bận lòng mà chi.
Dương Lễ (nói): Lưu Bình đã đến, em hãy lánh mặt vào trong. Dù có xảy ra chuyện gì em cũng đừng xuất hiện nghe.
Châu Long (nói): Chuyện gì vậy anh?
Dương Lễ (nói): Sau nầy em sẽ rõ … (Châu Long ra khỏi sân khấu)
 |
| Dương Lễ và Châu Long |
Dương Lễ: (Xô Lưu Bình, nói) Dang ra! (ca điệu Hoài bắc) …
Mi nơi đâu đến đây tìm ta, đi nghinh ngang nói la om sòm?
Lưu Bình (ca): Em là Lưu Bình, anh có nhớ ... ngày đó … từ thuở nghèo khó, mình có nhau những ngày cháo rau, vui cùng với sách đèn, bên thảo trang nhà em.
Dương Lễ (ca): Ai anh em với tên khùng điên, đi lang thang ngã nghiêng bên đường. Hãy mau mau tìm đi nơi khác.
Lưu Bình (ca): Trời hởi, bằng hửu gì thế? Thời hiển vinh lại đành lãng quên những ngày cơ hàn. Ôi thế gian nầy đảo điên./.
Dương Lễ (nói): Ta như vầy mà làm bạn với một tên ăn mày rách rưới như ngươi à? Tiểu đồng đâu?
("Dạ") Hãy đem chén cơm với cà dưa muối ra đây (Dương Lễ quay vô lấy chén cơm).
Lưu Bình (nói): Trên đời lại có những người phản bội như thế kia.
Dương Lễ (nói): Câm miệng lại. Lần đầu tiên có người dám xúc phạm uy danh của ta … (đưa với chén cho Lưu Bình và nói) ... Cơm đó, ăn đi rồi cút đi cho khuất mắt ta. (Dương Lễ ra khỏi sân khấu).
Lưu Bình: (nhìn theo Dương Lễ … nhìn chén cơm … đưa chén cơm lên ngửi … vừa khóc vừa nói lối) Anh Lễ ơi sao anh không nhớ những ngày đói lạnh ... Anh ngủ bên vệ đường không mảnh áo che than ... Bởi mến anh là người có chí lập công danh … Em không câu nệ hèn sang mới kết tình bạn hữu … (vô vọng cổ) Ngày nay tưởng được mừng vui trong tình xưa nghĩa cũ, ngờ đâu anh tiếp đãi người bạn năm xưa bằng muối mặn cà dưa, bằng một chén ... cơm (Vọng cổ câu 1) ... thừa. ... Ôi tủi nhục hôm nay nói mấy cho vừa. Ta muốn gào lên cho vơi niềm uất hận nhưng thấy nghẹn ngào như máu chận buồng tim. Ta có thể xem những chén cơm thiu quý trọng hơn chén ngọc mâm vàng, nếu người bạn thuở cơ hàn nhớ thuở mình hàn vi áo vải.
(Nhìn qua, nhìn lại, nhìn chén cơm, khóc, ca vọng cổ câu 2) ... Ôi đứng trước cảnh phũ phàng phản bội nghĩa tri âm, ta bồi hồi chết lặng, như mất đi một người thân thiết từ năm nào. Lần đầu tiên ta để cho suối lệ tuôn trào. Ta khóc đây không phải vì đói lạnh mà khóc vì mất nghĩa đệ Huynh. (Chỉ lên tường) Cái câu "Bần tiện chi giao mạc khả vong" sẽ bị chôn vùi trong chén cơm dưa muối, (thảy chén cơm xuống) bị đập tan ra thành mảnh vụn thì mối thâm tình cũng đứt đoạn từ đây. (khóc … cười ha-ha … chỉ lên tường nói to) “Bần tiện chi giao mạc khả vong” là giả dối! (Lưu Bình ra khỏi sân khấu. Hết màn 1)
 |
| Dương Lễ hất hủi Lưu Bình |
Màn 2 - Trong một căn chòi không người ở đầy bụi bặm
(Tiếng trống ... tiếng nói vang từ xa ...) Nghe đây nghe đây, kỳ thi năm nay có một nhân tài đoạt giải Trạng nguyên ... Bảng hổ đề tên Lưu Bình tân Trạng sáng lạng trở về ... Dân chúng hãy nép bên lề để quan tân Trạng vinh quy bái tổ ...
Lưu Bình, Tân trạng Vinh quy
Lưu Bình: (Mặc áo quan, bước vô sân khấu, nói) Châu Long ... anh đã đỗ Trạng-nguyên về với em đây ... Châu Long ! ... Tại sao trước sau đều vắng lặng, trong nhà thì đầy bụi bám nhện giăng? ... Châu Long! Tiểu đồng đâu (Dạ!) Hãy hỏi khắp nơi tìm tin tức của Châu Long cho ta (Dạ!, Lưu Bình nói lối) ... Châu Long ơi ba năm qua em chịu nhiều khổ cực ... Buôn bán chợ làng mua giấy mực bút nghiêng ... Lo cho anh học hành và nhắc nhở từng đêm ... Phải đỗ đạt hiển vinh để đáp đền ơn tri kỷ ... Ngày em tiễn anh lên đường ứng thí, anh nhớ lại những lời hứa ... (Ca điệu Lý con sáo): … khi … chia tay, em ở quê nhà chờ anh. ... Anh lên đường lập chữ công danh, sáng soi rực rỡ huy hoàng, cho nỡ mặt thôn làng. Đường kinh kỳ tuy ngăn núi sông, anh vẫn luôn nhớ em chờ mong ... ngày tao phùng qua cơn hẩm hiu, nay cớ sao vắng tin người yêu …Tiểu đồng: (nói từ phía trong) … Thưa tân Trạng.
Lưu Bình: Sao! Châu Long đang ở đâu?
Tiểu đồng: Dạ con hổng biết nhưng có vợ chồng quan Thám Hoa tên là Dương Lễ xin ra mắt tân Trạng.
Lưu Bình: Vợ chồng của Dương Lễ ! … Được ! Nhưng chỉ cho một mình Dương Lễ vào, còn vợ của hắn bảo cảm phiền đợi ở ngoài. (Dạ!)
Dương Lễ: (bước vô sân khấu nói) … Lưu Bình hiền đệ!
Lưu Bình (nói): Vô lễ ! Ai anh em với ngươi mà huynh huynh đệ đệ?
Dương Lễ (cúi đầu nói): Dạ! Hạ quan Dương Lễ xin ra mắt tân Trạng.
Lưu Bình (nói): Ngươi muốn gặp ta có chuyện gì?
Dương Lễ (nói): Hay tin em đỗ Trạng nguyên nên anh đến chúc mừng và xin nối lại tình bạn cũ.
Lưu Bình trách chén cơm thừa
Lưu Bình: (nói) Thật là vô liêm sỉ. Dương Lễ, (ca điệu Kim tiền) Mi còn nhớ ngày xưa, thuở mi nghèo nàn cơ cực, không mảnh áo che thân, không một bửa ăn no. Ta động lòng thương đem mi về lo cho ăn học, ngày mi đỗ đạt nên danh mi ngoảnh mặt làm ngơ, ban cho ta một chén cơm thừa với muối mặn cà dưa. Ta đập bể tan tành, đã dứt tình bạn năm xưa.Dương Lễ (ca): Nhưng em biết không, chính anh đây lòng đau vô hạn, khi nhìn người bạn ra đi mà dòng lệ cứ tuôn rơi.
Lưu Bình (ca): Thôi im đi! Mi quả là người "Phú trọng bần khinh". Nay ta đỗ Trạng nguyên rồi mi kề cận để cầu vinh. Khi ta đói khổ cơ hàn thì mi khinh miệt đuổi xua. Ta càng thất chí sa cơ tưởng đâu đời ta đã tận. May gặp một nàng thôn nữ tên là Châu Long, giúp ta khỏi cảnh long đong và cùng ta trăm năm hứa hẹn. Với những người ơn ta về đây đền ơn trọn vẹn. Còn ngươi, "Phú trọng bần khinh" ta xử phạt phân minh ... (Nói) Dương Lễ, nể tình ngươi có chút uy danh nên ta không để cho vợ ngươi biết những hành vi phản bội của ngươi. Thôi, ngươi cứ đi đi và đừng bao giờ gặp mặt ta nữa. Tiểu đồng! (Dạ!) Tiễn khách.
 |
| Dương Lễ đãi Lưu Bình bằng cơm hẩm cà thiu |
Tiểu đồng: (Dương Lễ đã ra khỏi sân khấu)… Thưa tân Trạng.
Lưu Bình: Chuyện gì nữa?
Tiểu đồng: Dạ! Vợ của quan Thám-hoa tự xưng là Châu Long xin gặp tân Trạng.
Lưu Bình: Hả! Vợ của Dương Lễ tên là Châu Long à? Sao lạ vậy kìa … Không lẽ ... Được cứ cho bà ấy vô ...
Châu Long: (Bước vô nói) Lưu Bình hiền đệ!
Lưu Bình: Châu ... Châu Long! Chính em đây mà, bộ em là?
Châu Long: Phải, là vợ của anh Lễ.
Lưu Bình: Vợ của Dương Lễ? Em nỡ quên những lời hứa hẹn cùng anh? …
Châu Long: (nói lối) Không, Em hãy nghe những lời phân tỏ … để em rõ tình bạn bấy lâu nay … Ba năm qua trong mái tranh nầy … Châu Long giả làm người yêu tháng ngày quen cực khổ ... để thay thế chồng giúp đỡ người bạn năm xưa qua khỏi cơn thất chí ... cơ ... hàn (Vọng cổ câu số 3). Khi đuổi xua em là muốn cho em uất hận tuôn tràn. Để cho em bỏ đi đời hư hỏng và quay lại con đường giấy mực bút nghiên. Và có người yêu từng đêm nhắc nhở "Muốn được tao phùng thì phải ráng tranh đua. Dồi trao kinh sử sớm trưa. Anh chưa thi đỗ thì chưa đồng sàng"./.
(Châu Long đưa túi vải cho Lưu Bình và nói) ... Đây là những mảnh chén bể năm xưa mà anh Lễ còn cất giữ tới bây giờ.
Lưu Bình: (lấy túi vải) Thôi, ta hiểu rồi. Tiểu đồng, Dương huynh của ta đâu? …
Dương Lễ: (Bước vô nói) Lưu Bình hiền đệ.
Lưu Bình: Dương Huynh! … Dương Huynh ơi ơn của Dương Huynh rộng sâu như trời cao biển cả ... Vậy mà em nguyền rủa anh là người vong ơn bội nghĩa, nay rõ ra thì tội lớn khôn ... cùng (Vọng cổ câu số 4). Em biết đâu anh đã vạch cho em sẵn một con đường, để đi từ vực sâu thăm thẳm bước lên hàng tột đỉnh công danh. (đưa túi vải lên) Kỷ vật nầy em sẽ mãi không quên. Tuy chén bể nhưng tình đệ huynh bền vững. Em xin cúi đầu bái phục một tình bạn thiêng liêng sáng rỡ muôn đời. Chị Long, chị là một tấm gương sẽ được muôn đời sau nhắc nhở: "Thế chồng nuôi bạn gian nan, thế gian chỉ có một nàng Châu Long". (Lưu Bình quỳ xuống, Châu Long đỡ Lưu Bình đứng lên)
Dương Lễ (nói): Thôi, em đứng lên đi, đừng có khen anh chị nữa. Anh có ý mời em đến dinh đường để cùng nhau chung vui ngày tao ngộ.
Lưu Bình (nói): Em xin tuân lời. Mời anh chị đi trước, em sẽ nối gót theo sau.
(Tất cả cùng ra khỏi sân khấu. Hết)
 |
| Lưu Bình cuối cùng đã biết Dương Lễ chỉ giả tệ bạc để khích chí và cho hầu thiếp giúp đỡ mình cho đến lúc vinh quy. |
